ฟอนต์
บทนำ
จุดกำเนิดของฟอนต์นั้นเริ่มมาจากสิ่งสำคัญที่เรียกว่าตัวอักษร ซึ่งเป็นสิ่งที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณ เป็นเอกลักษณ์ประการหนึ่งของชาติ ทีควรรักษาไว้ โดยแต่ก่อนนั้นการผลิตสื่อต้องมีการเรียงกันของตัวอักษร เช่น หนังสือ หรือ ใบประกาศ ต้องอาศัยแรงงานคนในการเขียนส่งผลให้ตัวอักษรของแต่ละคนเขียน มักจะให้ลักษณะของตัวอักษรที่แตกต่างกันไป ทำให้มาตรฐานไม่เท่ากัน ความจริงแล้ว ฟอนต์ไม่ได้หมายถึงตัวอักษรที่พิมพ์อยู่แค่ในคอมพิวเตอร์อย่างที่หลาย ๆ คนเข้าใจตัวอักษรบนเครื่องพิมพ์ดีดที่ไม่มีระบบไฟฟ้ามาเกี่ยวข้อง ก็เรียกได้ว่าเป็นฟอนต์เช่นเดียวกัน
ตัวอักษร
ตัวอักษรเป็นรูปแบบหนึ่งที่ใช้ในการติดต่อสื่อสาร จากคนหนึ่งไปยังอีกคนหนึ่ง สะท้อน อารมณ์ เหตุผล ความคิด ความรู้สึก ตัวอักษรยังสามารถรวบรวมความรู้สึกต่างๆ ไว้ได้เป็นระยะเวลานาน ความหมายของงานอักษรตามนิยามนั้น หมายถึง สัญลักษณ์ชนิดหนึ่งใช้ในการสื่อสาร ส่วน ไทโปกราฟ หมายถึง ตัวพิมพ์ การจัดเรียง การพิมพ์ โดยที่จะมีการใช้ศิลปะในการพิมพ์เข้ามาเกี่ยวข้องด้วย ดังนั้นความหมายของตัวอักษร การใช้ศิลปะ ในการจัดเรียงตัวอักษร ให้มีความสวยงามน่าสนใจ และยังคงใช้ความหมายที่จะสื่ออย่างครบถ้วน ใช้เทคนิคการจัดเรียงตัวอักษรนอกเหนือจากการที่ได้รับทราบถึงความหมายแล้ว ยังเป็นการกระตุ้นให้ผู้อ่านเกิดความสนใจในตัวสื่อ ซึ่งในบางครั้งสิ่งนี้มีความหมายสำคัญมากกว่าสารที่อยู่ในสื่อนั้น ๆ เสียอีก
อักษรประดิษฐ์
อักษรประดิษฐ์ คือตัวหนังสือที่สร้างขึ้นจากจินตนาการ โดยคงลักษณะของอักษรเดิมไว้ หรืออาจจะดัดแปลงลวดลายเพื่อให้เกิดความสวยงาม
ความสำคัญของฟอนต์
เราสามารถเห็นตัวอักษรแสดงอยู่เกือบทุก ๆ สิ่ง ไม่ว่าจะเป็น เอกสาร หนังสือ โปสเตอร์ บรรจุภัณฑ์ สื่อโฆษณา เว็บไซต์ และอื่น ๆ อีกมากมาย แต่จุดประสงค์ที่สำคัญที่สุดคือต้องการจะสื่อความหมายให้ผู้ที่ได้พบเห็นได้รับรู้ แต่การสื่อความหมายอย่างเดียวคงไม่พอ คงปฏิเสธไม่ได้ว่าความหมายที่เราต้องการส่งออกไปต้องมีความสวยงามด้วยเพื่อเป็นการชักจูงให้ผู้คนหันมาสนใจในความหมายเหล่านั้น ฟอนต์ก็เช่นเดียวกัน เพราะทำหน้าเป็นสื่อให้ผู้อ่านให้เข้าใจ และต้องมีความสวยงามสอดคล้องกับเนื้อหา ฟอนต์ที่ดีจะต้องช่วยเสริมพลังให้กับความหมายที่ต้องการส่งออกไปด้วย
ลักษณะของงานอักษรในปัจจุบัน
ในปัจจุบันมีการเติบโตอย่างก้าวกระโดด มากกว่าสมัยก่อน เนื่องจากความสามารถของคอมพิวเตอร์ที่สูงขึ้น ประกอบกับซอฟแวร์ที่ช่วยอำนวยความสะดวกต่าง ๆ รวมถึงอินเตอร์เน็ตที่ช่วยในการหาข้อมูลในการไอเดียใหม่ๆ ที่ทำได้ง่าย สิ่งเหล่านี้เองที่ช่วยเสริมให้เราสร้างสรรค์ผลงานได้ดั่งใจ และประหยัดเวลาทำงานลงไปได้อีก
ตัวอักษรแต่ละแบบนั้นมีที่มา โดยแต่ละแบบแตกต่างกันไป จึงทำให้ผู้สนใจเกิดความคิดริเริ่มแล้วสร้างสรรค์ ดูเข้าใจง่าย
การออกแบบตัวอักษร เริ่มต้นการออกแบบด้วยการเขียนแบบร่างไว้ก่อน โดยใช้จินตนาการกำหนดเป็นแบบที่ร่างขึ้น การใช้กระดาษตาราง จะช่วยให้ออกแบบสะดวกและง่ายขึ้น
หลักของการออกแบบมีดังนี้
1. คำนึงถึงพื้นที่ๆ จะจัดวางตัวอักษร
2. การกำหนดขนาดของตัวอักษร
3. การกำหนดระยะห่างของตัวอักษร
4. ความถูกต้องในการจัดวางตำแหน่งพยัญชนะ สระ และวรรณยุค
การออกแบบตัวอักษรในแต่ละครั้ง ต้องพิจารณาถึงวัตถุประสงค์ในการใช้งานนั้น ๆ ซึ่งจะมีลักษณะที่แตกต่างกันออกไป การทำฟอนต์ในคอมพิวเตอร์นั้นก็เหมือนกับการทำงานประเภทกราฟฟิคดีไซน์ต่าง ๆ ที่ต้องมีการประยุกต์ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ เช่น โฟโต้ช็อป หรือ อิลลาสเตเตอร์ ฟอนต์แลป ในการสร้างสรรค์งานขึ้นมา แต่สิ่งสำคัญกว่าโปรแกรม คือไอเดียของเรานี่เอง
สไตล์ของฟอนต์
ตัวพิมพ์ในสกุลต่าง ๆประกอบไปด้วยหลายสไตล์และแต่ละสไตล์ก็จะให้ความรู้สึกที่แตกต่างออกไป ปกติผู้ใช้งานจะคุ้นเคยกับตัวปกติ ตัวหนา และตัวเอนอยู่พอสมควรอย่างไรก็ตามสไตล์ของฟอนต์ตระกูลนั้นๆ อาจมีมากกว่านี้เป็นการเพิ่มความหลาหลายในการเอาไปใช้งานจริง และยังคงให้อารมณ์ในตัวอักษรไปในทิศทางเดียวกัน
ทำฟอนต์แล้วได้อะไร
ได้ฟอนต์แน่นอนว่าการสร้างสรรค์ฟอนต์นั้น จุดมุ่งหมายเพื่อให้ได้ฟอนต์ออกมา ซึ่งฟอนต์นี้ย่อมเป็นลิขสิทธิ์ของเรา หรือมองในอีกแง่หนึ่งคือ เราเป็นผู้ประดิษฐ์สิ่งๆ หนึ่งให้แก่โลก แม้ว่าจะเป็นสิ่งเล็กน้อยก็ตาม ถ้าหากฟอนต์ของเราได้รับความนิยม ชื่อของเราก็จะปรากฏอยู่ในวงการตลอดไป
2. ได้ประสบการณ์ การสร้างฟอนต์ทุกตัวย่อมเกิดจากการลองผิดลองถูกลองเปลี่ยนมุมมองและแนวคิดใหม่ๆ เพราะต้องออกแบบตัวอักษรให้สวยงามและมีเอกลักษณ์ ยังต้องคำนึงถึงความสามารถในการอ่านด้วย ถ้าหากผู้อ่าน อ่านไม่ออกก็เท่ากับว่าเราไม่สามารถสื่อความหมายได้นั่นเอง ดังนั้นการสร้างฟอนต์ต้องอาศัยสิ่งที่เรียกว่าศาสตร์ ความคิดที่เป็นระบบ และศิลป์คือความคิดสร้างสรรค์
3. ได้ฝึกนิสัย การสร้างฟอนต์นั้นเป็นการฝึกความอดทนชนิดหนึ่ง เพราะตัวอักษรแต่ละตัวมีความละเอียดอ่อนมาก หากทำแบบลวก ๆ ย่อมได้ผลลัพธ์ที่ไม่ค่อยดีนัก แต่ถ้าทำแบบใจเย็น เอาใจใส่ลงไปในตัวอักษรในแต่ละตัว งานของเราก็จะออกมาสมบูรณ์และเป็นความภาคภูมิใจของตนเอง
4.ได้เปลี่ยนมุมมอง มุมมองผู้สร้างสรรค์ฟอนต์จะแตกต่างจากคนอื่นๆ เพราะผู้สร้างฟอนต์ต้องใส่ใจในรายละเอียดที่อยู่ในตัวอักษรแต่ละตัว ที่ต้องอยู่อย่างเหมาะสม และต้องมองภาพรวมของตัวอักษรทั้งหมด เมื่อประกอบเป็นบทความ ดังนั้นผู้สร้างสรรค์ฟอนต์จะสามารถเก็บรายละเอียด และมองภาพได้กว้างขวาง
5. ได้ความภูมิใจ จะรู้สึกดีแค่ไหนที่ได้เห็นฟอนต์ของตนเองอยู่บนสื่อต่างๆ นั่นแสดงว่าฟอนต์ของเราได้รับการยอมรับจากผู้ใช้ว่ามีความสวยงามและเหมาะสมกับการใช้งาน
6. ได้ชื่อเสียง การทำฟอนต์ย่อมมีข้อมูลระบุถึงชื่อของผู้สร้าง หากฟอนต์เราได้รับความนิยม หรือถูกใจผู้ใช้อาจจะได้ติดต่อจ้างวานทำฟอนต์สำหรับองค์กรต่างๆ อันเป็นจุดเริ่มต้นของนักทำฟอนต์อาชีพ
7. ได้เงิน หากเราต้องการหารายได้เสริม การทำฟอนต์ก็เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ เพราะเป็นสิ่งที่เราสามารถทำได้ที่บ้าน หรือทำที่ไหนก็ได้ ไม่มีการผูกมัด ปัจจุบันมีการฝากเว็ปไซต์เพื่อไปขายฟอนต์ โดยมีขั้นตอนที่ไม่ยุ่งยากมากนักข้อดีของการทำฟอนต์ขายก็คือ ผลงานของเราสามารถขายได้เรื่อย ๆ ไม่มีวันหมด และถ้าฟอนต์เราได้รับความนิยมก็จะทำให้เรามีรายได้เข้ามาเรื่อย ๆ เลยทีเดียว
แหล่งที่มา
จากห้องสมุดมหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม
ชื่อหนังสือ The Principles of typo gra phy พื้นฐานการใช้ตัวอักษร ชื่อผู้แต่ง จุติพงศ์ ภูสุมาศ
ชื่อหนังสือ ออกแบบประดิษฐ์แบบอักษร ไทย-อังกฤษ ชื่อผู้แต่ง สมคิด หงษ์สุวรรณ
ชื่อหนังสือ การออกแบบ ชื่อผู้แต่ง ทำนอง จันทิมา
